Kas güçsüzlüğü ve kas ağrısı yapan hastalıklar

monomono 5,355 Ankara
kategorisi Makaleler

Fizik tedavi ve rehabilitasyon hekimine başvuran hastaların çoğunluğu kas ağrısından ve kas güçsüzlüğünden yakınır. Bir hastada ağrı ve güçsüzlük aynı anda bulunabileceği gibi ayrı ayrı da bulunabilir. 
Bir hastalığın farklı dönemlerinde bunu görmek mümkündür. Yine gözle görülür bir kas güçsüzlüğü veya ağrısı olmadan da hasta bu şikâyetlerle gelebilir. 
Bu hastaların bazılarında ağrının kaynağı kaslar olabildiği halde diğerlerinde ağrının kaynağı kaslar olmayabilir. Ağrı diğer dokulardan kaynaklanan sorun olarak gözlenebilir. 
Romatizmal bir hastalığı olan bir çok hasta yorgunluk, kas erimesi, güçsüzlük, ağrı, uyuşma ve duyu kusurlarından bahsedebilir. Bu bulgular sinirlerle ve kaslarla ilgili sorunları da yansıtabilir.
Burada yapılması gereken ilk iş ağrının ve kas güçsüzlüğünün hangi dokudan kaynaklandığını tespit etmektir. Bu tespitten sonra da ileri incelemeleri yapmaktır.

KAS AĞRILARI
Kas ağrısını tarif eden hasta ağırlık, hassasiyet, sertlik, tutukluk, tükenme, yanma, spazm ve kramp olarak da tarifi yapabilir. Kas ağrısı genellikle yeri tam tarif edilemeyen, yüzeysel ve şiddeti az olan ağrıdır. Hastayı uykudan uyandırmaz. O kası kullanma ve istirahatte kendini gösterebilir. Kas ağrıları daha çok enfeksiyonlarda ve süresi uzun tutulan egzersizlerde görülebilir.

KRAMPLAR
Kramp ise ani, kısa, güçlü ve keskin bir ağrıdır. Genel olarak kramplar baldırda görülür. Bazen de ayak parmaklarında. Bunlar hasta diabetik ise şekerin düşüp çıktığını ayrıca kanda bazı minerallerin eksikliğini ya da uçlarda görülen bir damar tıkanma hastalığının belirtisi olarak da ortaya çıkabilir. 
Kramplar karın veya kollarda oluşup da egzersiz sonrasına rastlıyorsa daha ileri incelemeler yapmayı gerektirir. İleri derecede su kayıpları buna bağlı olarak elektrolit dengelerinin bozulması da kramp nedenidir. Diyaliz hastalarında üremide de kramplar oluşabilir.

SPAZMLAR
Spazmların en tipik örneği, bel fıtıklarında bel kaslarında görülen spazmlardır. Hastalar ağrının yerini göstermekte zorlanabilirler. Dolayısıyla diğer dokulardan kaynaklanan ağrıları da tespit edemeyebilirler. Örneğin, kalça ağrısı uyluk kemiği kaslarına yayılabilir. Eklem ve eklem kapsülünden kaynaklanan ağrılar kas ağrısına göre daha belirgindir. Eklem hareketiyle ağrılar artabilir. Eklem kapsülündeki ağrılar ise eklem belli bir pozisyondayken artabilir. Mesela hasta omuz hareketinde bir noktaya geldiği zaman ağrının arttığını söyler. Bu da bize sorunun eklem kapsülünde olduğunu düşündürür.

KEMİK AĞRILARI
Kemik ağrıları genel olarak daha derinde hissedilir ve rahatsız edicidir. Ayrıca kemik ağrıları daha ziyade geceleri olur. Etrafındaki kasların kasılmasından etkilenmezken kas ağrısı kasların kasılmasıyla artar. Uçlardaki sinirlerde olan sorunlarda sırttaki sinir kökü basılarında ortaya çıkar. Ağrı genellikle istirahatte de olur ve yanıcıdır. İlave olarak uyuşma ve karıncalanma gibi nörolojik belirtiler de görülebilir.

KAS GÜÇSÜZLÜKLERİ
Kas güçsüzlüğü, beklenen kas kuvvetine ulaşmadaki başarısızlıktır. Bacaklarında kas güçsüzlüğü olanlar sandalyeden kalkmakta ve merdiven çıkmakta zorlanabilirler. Kollarda güçsüzlüğü olanlar da elbiselerini giyip çıkarmada, saçlarını tarama ve yıkamada sorunlar yaşayabilirler. Kollarda kavrama kuvvetindeki zayıflık, bacaklarda ise engebeli yüzeylerde yürürken takılma şeklinde kendini gösterebilir. 
Gerçek kas güçsüzlüğü olan hastalar bu durumu ağırlık, tutukluk, yorgunluk, halsizlik, el ve ayakların tutmaması, yürürken dengesizlik, merdiven inip çıkmada zorluk olarak tarif edebilirler. Ayrıca bu hastalar kansızlık, akciğer ve kalp hastalıkları, kronik enfeksiyon ve hareketsizlik nedeniyle oluşan kuvvet kayıpları sonucunda da hekime müracat edebilirler. Burada hastanın hikâyesi çok önem kazanır. İleri tetkikler için de bize fikir verir.
“Ne şekilde başladı ve ne şekilde ilerliyor?” sorusu çok önemlidir. Ani bir kas güçsüzlüğü başlamışsa kandaki potasyum, magnezyum ve fosfor gibi elektrolitlerin kan düzeyindeki değişiklikleri, yani elektrolit dengesinin bozulmasına bakılmalıdır. Merkezi sinir sistemindeki ani oluşan sorunları da göz ardı etmemek gerekir. 
Pek çok kişide egzersiz sonrası veya travma sonrası kas ağrıları olabilir. Bunun için travma muhakkak sorulmalıdır. Özelikle spor yapanlarda küçük kas zorlanmalarından kas yırtığına kadar uzanabilen bir süreç vardır. 
Egzersiz boyunca veya hemen bitince olan ağrı için verilebilecek iki örnek ayak damarlarındaki sorun veya kalp damarlarındaki spazm olarak düşünülür. 
Gecikmiş kas yorgunluğu ise bu durumda egzersizden saatlerce sonra hissedilir ve günlerce kalabilir. Kas kramplarında ise terleme ile oluşan elektrolit dengesizliği sonrasında oluşan kramplardır.

Kas ağrısı ve güçsüzlüğünde dağılımı saptamak için ilk olarak belirtilerin belli bir yerde mi yoksa vücudun genelinde mi hissedildiği çok önemlidir. Belli bir yerde ise bunda simetrik veya asimetrik olup olmadığına bakmak gerekir. Bulgular asimetrik ise uçlardaki sinir hastalıklarını, omuriliği ve oradan çıkan sinirleri ilgilendiren sorunlar var mı yok mu diye bakmak gerekir.
Eğer kas ağrısı ve güçsüzlüğü vücutta yaygınsa bunda kanser, romatolojik hastalıklar gibi kronik nedenlere bakmak gerekir.
Hastalarda yaş, cinsiyet ve aile hikâyesi de kas kuvvetsizliği ve ağrılarda önemli sonuçlara götürür. 
Başlama yaşı teşhiste çok önemlidir. Kalsiyum düşüklüğü (hipokalsemi) veya kalsiyum yüksekliğine (hiperkalsemi) bağlı kaslarda yaşanan sorunlar, çocuklarda da görülür.

İlaç ve toksİnlere maruz kalma
Pek çok ilacın beraberinde getirdiği sorunlar da vardır. Kaslarda sorun yaratabilen ilaçlar; kortizonlar, penisilinler,  kolesterol düşüren ilaçlar, uyumamak için kullanılan ilaçlardır. Ayrıca eroin, kokain, altın tuzları ve alkol de kaslarda sorun yaratabilir.
Myopati dediğimiz kas sorunu kortizonlarda doza bağlı görülebilir. Günlük kullanımda daha sık, gün aşırı kullanım-larda daha az görülür. Myopati günler içinde veya bir yıldan fazla sürede sinsi şekilde gelişebilir. Sinsi güçsüzlük genellikle kalça kaslarındadır. Omuz kasları daha az tutulur. İdrarla kreatin atımı arttığı zaman kas güçsüzlüğü de buna eşlik eder.
Kronik alkol kullanımında da akut ve kronik kas güçsüzlüğü gelişebilir. Akut vakalarda kramplar, kaslarda şişlik ve hassasiyet olur. Kronik kas güçsüzlüğü ise bunlarda nadir görülür. Fakat devamlı alkol kullananlarda kaslardaki sinirlerin bozulmasına bağlı sorunlar ortaya çıkar.
Geçmişteki hastalık hikâyeleri kas güçsüzlüğünün aydınlatılmasında yol göstericidir. Hastaya sorgulama yaptığımızda kronik bir böbrek yetmezliği veya şeker hastalığı kas güçsüzlüğünü ve yanıcı ağrıları bize izah edebilir. Uzun süreli insülin kullanan şeker hastalarında diabetik kas infarktüsü (kasın kanla beslenememesi) sonucu baldır ağrısı ve hassasiyeti şikâyeti olabilir. Dokunduğumuz zaman o adalede şişlik ve ağrı vardır.
Diyaliz uygulanan böbrek hastalarında da aynı şekilde kas ağrısı ve kas güçsüzlüğü saptanabilir. Bilinen bir romatizmal hastalığı olan kişiler de kas ağrısı ve güçsüzlüğü şikâyeti ile hekime başvurabilir. Bu hastalardaki genel kas güçsüzlüğü damar anomalisi, üremi ve anemi nedeniyle oluşabilir.
Ağrı ve güçsüzlük belli bir yerde bulunuyorsa o bölgedeki kasları kullanamama veya eklemlerdeki kilitlenme sonucu olabilir. Şiddetli romatoid artrit hastalarında kullanmama sebebiyle kas atrofileri belli bir bölgede veya yaygın olabilir.

Bütün sistemlerin sorgulanması ŞART
Hipotroidi olan veya akromegalili hastalar da hafif ağrıdan kas güçsüzlüğüne, kas güçsüzlüğünden şişliğe kadar pek çok şikâyetle hekime gidebilir. Sistemler sorgulanırken herhangi bir enfeksiyonun da var olup olmadığına bakılmalıdır. Eklem ağrıları ve hareket kısıtlılığı kas zayıflamasına (atrofi) neden olabilir ve sizlere bu tablo romatizmal bir hastalığın varlığını düşündürmelidir.

Yapılması gereken tetkikler
Yapılması gereken tetkikler, tam kan sayımı, sedimantasyon, CRP, karaciğer fonksiyon testleri, açlık kan şekeri ve elektrolitlerdir. Kandaki kalsiyum, magnezyum ve fosfat değerlerindeki bozukluklar nedeniyle kas ağrıları ve kramplar görülebilir.
Yaygın kas iskelet sistemi ağrısı ve hassas noktaları olan hastalarda laboratuvar bulguları normal ise fibromiyalji sendromu düşünülebilir. Hipertroid ve hipotroid (troidin fazla veya az  çalışması) kas güçsüzlüğüne sebep olabilir. 
Ayrıca kas güçsüzlüğü uğraşı alanım olan bel fıtığı ve boyun fıtığında da olabilir. Burada yapılacak olan fizik tedavi ve rehabilitasyonla bu eksikliğin hemen giderilmesi gerekmektedir. 
Bir daha söylüyorum: “Bel fıtığı ve boyun fıtığı tedavisi, ağrı giderme tedavisi değildir.” Kaybedilen kas gücünün yerine konmasıdır.
Bu sorunlarda görüntüleme tekniği olarak röntgen, MR (emar), bilgisayarlı tomografi kullanılabilir. Emg de bu hastalarda yararlı olabilecek bir tekniktir.

KAYNAK: KAS AĞRISI VE KAS GÜÇSÜZLÜĞÜ YAPAN HASTALIKLAR  FİZİKSEL TIP VE REHABİLİTASYON
ABDULLAH CİNDAŞ

Etiketlendi:
Yorum yapmak içinOturum Açın yada Kayıt Olun .

Bugün doğanlar

octopus444 Cevo huozen pzyjesus hallili38 Hafize1958 cande0850 medine-incisi metin.ozkal ramazan FatimaZehra barangocen zagorTenay20 ALİ2580 dere Goknur