ANKİLOZAN SPONDİLİTTE VÜCUT KOMPOZİSYONU VE ERKEN ULTRASONOGRAFİK ATEROSKLEROZ ÖLÇÜTLERİNİN DEĞERLENDİRMESİ
ROMATOLOJİ YAN DAL UZMANLIK TEZİ
HAZIRLAYAN: Uzm. Dr. İSMAİL SARI
DANIŞMAN ÖĞRETİM ÜYESİ: Prof. Dr. NURULLAH AKKOÇ

AMAÇ VE HİPOTEZ: Bu çalışmanın amacı, Ankilozan Spondilit (AS) hastalarında vücut kompozisyonu ve erken ultrasonografik ateroskleroz ölçütlerinin sağlıklı kontrollerle karşılaştırılmasıdır.
YÖNTEM: Çalışmaya 54 AS hastası (37 ± 11 yıl, 29 Erkek/25 Kadın) ve 31 sağlıklı kontrol (35 ± 9 yıl, 16 Erkek/15 Kadın) alındı. Açlık kan şekeri, akut faz proteinleri ve serum lipidleri ölçüldü. Vücut kompozisyonu değerlendirmesinde biyoelektrik impedans analizi (BİA) ve antropometrik yöntemler kullanıldı. Brakiyal arter akım bağımlı vazodilatasyon (ABD)’ u ve ana karotis arter intima media kalınlığı (KİMK) ultrasonografik olarak değerlendirildi. Spinal mobilitenin değerlendirilmesinde, Bath Ankilozan Spondilit Metroloji İndeksi (BASMİ) kullanıldı. Hastalarda ayrıca Bath Ankilozan Spondilit Foksiyonel İndeksi (BASFİ) ve Bath Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite İndeksi (BASDAİ) de değerlendirildi.
BULGULAR: Ankilozan spondilit gurubunun hastalık süresi 11.35 ± 9.25 (Range 5-39) yıldı. BASFİ, BASDAİ ve BASMİ skorları sırasıyla 2.4 ± 2.4, 3.3 ± 2.0 ve 2.3 ± 2.2 bulundu. Yaş, cinsiyet, sigara kullanımı, kan şekeri, serum lipid seviyeleri bakımından hasta ve kontrol gurupları arasında fark yoktu. Buna karşın akut faz proteinleri hasta gurubunda kontrollere göre anlamlı olarak daha yüksekti.
Toplam vücut suyu, yağsız vücut kitlesi ve gerek BİA gerekse antropometrik yöntemlerle hesaplanan yağ oranları hasta ve kontrol gurupları arasında farklılık göstermedi. Ulltrasonografi çalışmasında sağ, sol ve ortalama KİMK guruplar arasında benzerdi.
Bununla birlikte endotel bağımlı vazodilatasyon, AS hastalarında kontrollere göre anlamlı düşük bulundu (14.1 ± 6.7 vs. 17.6 ± 8; p=0.03). Benzer şekilde endotel bağımsız NTG ilişkili vazodilatasyon AS hastalarında daha düşüktü (16.4 ± 6.8 vs. 19.8 ± 10; p=0.07). Endotel bağımlı vazodilatasyon ile yaş, cinsiyet, serum lipidleri, akut faz proteinleri, yağ kitlesi, yağsız vücut kitlesi, sigara kullanımı, BASFİ, BASDAİ ve BASMIİ arasında herhangi bir ilişkiye rastlanmadı.
SONUÇ: Bu çalışmada, AS hastalarında endotel disfonksiyonu gösterilmiştir.
Buna karşın, AS hastalarının vücut kompozisyonu sağlıklı gönüllülerden farklı bulunmamıştır.
ASde Vucut Kompozisyonu Ve Erken Ultrasonografik Ateroskleroz Olcutlerinin Degerlendirmesi Ankylosing Spond...